Czymże jest sztuka ? Zapisano na ten temat całe biblioteki, ale mimo to I trzeba kilka punktów pokrótce przypomnieć.
Dzieła sztuki nieraz służą rozrywce - także ozdobie, dokumentacji, nauce itd. - jednak to nie znaczy, żeby istotna ich funkcja była naukowa czy rozrywkowa. Jeden pan zwykł mawiać, że umie grać na fortepianie, ale nie lubi, bo mu się karty ślizgają. Z fortepianu jak wiadomo można zrobić lepszy użytek. Podobnie jest ze sztuką. Kiedy ją traktować jako rozrywkę, „karty się ślizgają". Kisiel powiada, że „sztuka jest masową przyjemnością, czasem indywidualną przyjemnością" - ależ przyjemnie bywa „zanurzać się wśród fal", przyjemnie zjeść ciastko, tylko cóż przyjemność w potocznym znaczeniu ma wspólnego z tym, co nam dają Caprichos Goi, Ocalony z Warszawy Schonberga, Siódma pieczęć Bergmana?
Tu podnieść się gotów głos tzw. zdrowego rozsądku: jak to, więc kiedy płacimy drogie pieniądze za bilet do teatru,, to nie dla rozrywki ? Nikt bez konieczności nie stoi w ogonku po przykrość. Panie, dosyć mam kłopotów na co dzień, żebym się jeszcze miał martwić jak czytam książkę itd. C iłos ten zasługuje na pełną szacunku uwagę, jeśli jest wołaniem o dobrą rozrywkę, ale brzmi fałszywie, jeśli stanowi generalny postulat wobec sztuki. Fałszywa tu jest alternatywa: albo rozrywkowa przyjemność, albo przykrość. Kisiel stale porównuje^jzjjjd^jjp^onsurripcji, pisze o bufecie. Iudturąlnjm_j^_artystycznym barze samoobsługowym.. -Tymczasem każdy wie, że istnieje wiele przeżyć,~ktore nie są ani przyjemnością typu gastronomicznego, ani przykrością. Sztuka daje przeżycia na ogół złożone, zawsze wymagające jakiejś formy naszego zaangażowania i jakby współuczestnictwa, czasem szarpiące i bolesne, na dnie których czai się jednak wielka radość - radość „poznania przez przypowieść", radość nagłego zetknięcia się z czymś cennym, z jakąś wartością, która wzbogaca nas wewnętrznie.,...poszerza^ otwiera. ^Sztuka wzmaga poczucie człowieczeństwa", napisał WhiteheącL..J Wymarzony bar z rozrywkami Kisiela dawałby chyba radości innego kaiibru.
| |
|